Հետազոտողները հայտնել են, որ Արեգակնային համակարգի գազային հսկան՝ Սատուրն մոլորակը, հանկարծակի զրկվել է իր օղակներից։ Ինչո՞ւ է դա տեղի ունեցել և ինչո՞ւ դրանք մարտ ամսից այլևս տեսանելի չեն Երկրից։
Սատուրնը պատկանում է գազային մոլորակների տեսակին և բաղկացած է հիդրոգենից ու հելիումի խառնուրդներից, ջրի, մեթանի, ամոնիակի հետքերից ու ծանր տարրերից։ Երկրաբնակները առաջին հերթին ճանաչում են այս մոլորակը հենց իր օղակներով։ Դրանք բացահայտվել են Գալիլեո Գալիլեյի կողմից 1610 թվականին։ Օղակները կազմված են սառույցից ու փոշուց, սակայն ըստ որոշ վարկածների՝ դրանք առաջանում են Սատուրնի արբանյակների հրաբուխների ժայթքումներից։ Օղակները շատ բարակ են և գտնվում են մոլորակի հասարակածի հարթության մեջ։ Դրանց հաստությունը մոտավորապես չորս կիլոմետր է։ Ի դեպ, բոլոր հսկա մոլորակներն ունեն օղակներ՝ Յուպիտերը, Սատուրնը, Ուրանը և Նեպտունը։ Բայց համեմատած Սատուրնի օղակների՝ մյուսների օղակները շատ թույլ են տեսանելի։ Քանի որ Սատուրնի օղակները բավականաչափ լայն են և կարող են պտտվել Երկրի նկատմամբ որոշակի անկյան տակ, դիտողների համար շատ գեղեցիկ տեսարան են ապահովում։
Սովորական ժամանակ օղակները լավ են երևում նույնիսկ փոքրիկ աստղադիտակներով։
Ո՞ւր են անհետացել Սատուրնի օղակները և ե՞րբ դրանք կվերադառնան
Վ. Գ. Ֆեսենկովի անվան Աստղաֆիզիկայի ինստիտուտի (ԱՖԻՖ) ղազախստանցի աստղագետ Սվետլանա Մոշկինայի խոսքով՝ Սատուրնը մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում Արեգակի շուրջ 29.5 տարվա ընթացքում, և այդ ժամանակի մեծ մասը նրա օղակները լավ տեսանելի են։ Սակայն տարիների ընթացքում օղակների տեսանելիությունը փոխվում է։ «Սատուրնի յուրաքանչյուր պտույտի ընթացքում երկու անգամ օղակները Երկրից երևում են կողքից։ Այդ ժամանակ դրանք դառնում են շատ բարակ և հիշեցնում են միայն մի լուսարձակող գիծ։ Սա տեղի է ունենում միջինը յուրաքանչյուր 14-15 տարին մեկ։ Գիտնականներն այս երևույթն անվանում են Երկրի անցում Սատուրնի օղակների հարթությամբ»,– բացատրել է մասնագետը։
Նա նշել է, որ 2025 թվականին օղակների «անհետացումը» կդիտվի երկու անգամ՝ մարտի 23-ին և նոյեմբերի 26-ին։ Այսպիսի երևույթները դիտվում են Երկրի ցանկացած կետից։ Աստղագետը հայտնել է, որ Սատուրնի օղակների լիարժեք բացվածքը դիտարկելու համար պետք է սպասել վեց տարի։ Դրանք առավելագույն տեսանելի կլինեն 2031 թվականի դեկտեմբերին։ Սատուրնի ներսի օղակների վերջին անհետացումը տեղի է ունեցել 2009 թվականին։